Auster ၊ Hawker Sea Fury နဲ႕ ၁၉၄၈ - ၁၉၉၀ ကာလ ျမန္မာ့ေလတပ္

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၉၀ အထိ ကာလမွာ ျမန္မာ့ေလတပ္ရဲ႕ ဖြဲ႕စည္း၊ တုိးခ်ဲ႕၊ တည္ေဆာက္ပံုက ကၽြန္ေတာ္ စိတ္ဝင္စားဆံုး အပုိင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆုိေတာ့ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ျမန္မာဟာ အေမရိကန္၊ ျဗိတိန္၊ ကေနဒါ တုိ႔ ဆီကေန ေလယာဥ္ေတြ စတင္လက္ခံခဲ့ပါတယ္။ ေခတ္အနည္းငယ္ေနာက္က်တဲ့ ေလယာဥ္ေတြ ဝယ္ယူျဖည့္တင္းခဲ့တာ ျဖစ္ေပမယ့္ ေလတပ္စြမ္းအင္တုိးျမွင့္ခဲ့တာကိုေတာ့ ျငင္းပယ္လုိ႔ မရခဲ့ပါဘူး။

ျမန္မာ့ေလပုိင္ထဲ ဝင္လာတဲ့ တရုတ္ျဖဴေထာက္ပံ့ေရး ေလယာဥ္ကို ျမန္မာ့ေလတပ္က ဆီးျဖဴရီ ေလယာဥ္သံုးစီး နဲ႕ တုိက္ခိုက္ခဲ့ရတဲ့ ေဝဟင္တုိက္ပြဲဟာ သမုိင္းဝင္ခဲ့ျပီး အဲ့ဒီတုိက္ပြဲမွာ က်ဆံုးခဲ့ရတဲ့ ဗိုလ္ပီတာဟာ ျမန္မာ့ေလတပ္ အတြက္ ဦးဆံုး အသက္ ေပးလွဴခဲ့တဲ့ ေလသူရဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ့ေလတပ္ကို ၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၁၆ ရက္ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွာ စဖြဲ႕ခဲ့တာပါ။ ၁၉၄၈ က်ေတာ့ ျမန္မာ့ေလတပ္သစ္မွာ Airspeed Oxford အစီးေလးဆယ္ (အေရအတြက္ကို အတည္မျပဳႏုိင္၊ ခန္႔မွန္းအေရအတြက္) ၊ de Havilland Tiger Moth ၁၆ စီး၊ Auster ေလးစီးနဲ႕ Supermarine Spitfires သံုးစီးကို အဂၤလိပ္ေတာ္ဝင္ေလတပ္မေတာ္ကေန လက္ခံရရွိခဲ့ပါတယ္။

ပို႔ေဆာင္ေရးမွာ တာဝန္ၾကီးေတြ ထပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတဲ့ ေလတပ္က ဒါကိုတာ ေလယာဥ္ေတြကို အခုထိ ေရွ႕မီေနာက္မီ လူၾကီးေတြ သိၾကပါေသးတယ္။ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၈ ရက္မွာ Douglas Dakota ေလယာဥ္ ကိုးစီးပါဝင္တဲ့ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး တပ္ဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့ပါတယ္။
ေလတပ္ကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း တုိးခ်ဲ႕လာခဲ့ျပီး ၁၉၅၃ ခုႏွစ္မွာ အဆင့္ျမင့္ပ်ံသန္းေရး ယူနစ္အတြက္ Havilland Vampire T55s ေလယာဥ္ေတြနဲ႕ မဂၤလာဒံုမွာ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ျပီး ေနာင္ မၾကာခင္မွာ ဒီေန႔ သိေနၾကတဲ့ ေမွာ္ဘီ နဲ႕ မိတၳိလာမွာ စခန္းေတြ ဖြင့္ခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ ၁၉၅၃ ခုႏွစ္ေလာက္မွာပဲ အစၥေရး ဆီကေန Supermarine Spitfires ေလယာဥ္ အစီး ၂၀ ဝယ္ခဲ့ျပီး ၁၉၅၄ ေလာက္မွာ ျဗိတိန္ဆီကေန Hunting Provost T-53s ေလယာဥ္ အစီး ၄၀ (အေရတြက္ အတည္မျပဳႏုိင္) နဲ႕ de Havilland Vampire Mark T55s ေလယာဥ္ ၈ စီး ထပ္ဝယ္ျပီး တုိးျမွင့္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၅၅ မွာေတာ့ ျပည္တြင္းမွာပဲ ေလယာဥ္ပ်ံ ထိန္းသိမ္းေရး ကို မဂၤလာဒံု မွာပဲ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခဲ့ျပီး ေမွာ္ဘီအေျခစိုက္ အမွတ္ ၅၀၁ ေလတပ္စခန္း၊ မဂၤလာဒံုအေျခစိုက္ အမွတ္ ၅၀၂ ေလတပ္စခန္း တုိ႔ကို ဖြဲ႕ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၆ ခုႏွစ္မွာေတာ့ Cessna 180 ေလယာဥ္ ၁၀ စီးကို အေမရိကန္ ဆီကေန ဝယ္ခဲ့ျပီး အဲ့ဒီႏွစ္မွာပဲ Bell 47Gs ရဟတ္ယာဥ္ ၆ စီးကို ဝယ္ခဲ့ျပီး ပထမဆံုး ရဟတ္ယာဥ္ ယူနစ္ကို ထူေထာင္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

ေနာက္ႏွစ္က်ေတာ့ ျဗိတိန္ဆီကေန Hawker Sea Fury ေလယာဥ္ ၂၁ စီးနဲ႕ ေရေပၚမွာ ဆင္းရတဲ့ de Havilland Canada DHC-3 Otter ေလယာဥ္ ၉ စီးကို ကေနဒါဆီကေန လက္ခံရရွိခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၈ မွာေတာ့ အေမရိကန္က Kawasaki Bell 47G ရဟတ္ယာဥ္ ခုႏွစ္စီး၊ Vertol H-21 Shawnees ရဟတ္ယာဥ္ ၁၃ စီး ရခဲ့ျပန္ပါတယ္။ (စကားမစပ္ Vertol H-21 Shawnees ရဟတ္ယာဥ္က ကၽြန္ေတာ္ ႏွစ္သက္တဲ့ ရဟတ္ယာဥ္ ခင္ဗ်။ အဲ့ဒါရဲ႕ ပံုစံငယ္ေတာ့ အခုထိ ရွာေနတုန္းပဲ။)

ေနာက္ငါးႏွစ္ၾကာေတာ့ မိတၳီလာမွာ အမွတ္ ၅၀၃ ေလတပ္စခန္းကို ဖြင့္ခဲ့ျပီး de Havilland Canada DHC-3 Otters ေလယာဥ္နဲ႕ Cessna 180s ေလယာဥ္တုိ႔ ပါဝင္တဲ့ အမွတ္ ၅၁ တပ္ဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕ခဲ့ျပီး Bell 47Gs ရဟတ္ယာဥ္၊ Kaman HH-43 Huskie ရဟတ္ယာဥ္ နဲ႕ Aérospatiale Alouettes ရဟတ္ယာဥ္တုိ႔ ပါတဲ့ အမွတ္ ၅၃ တပ္ဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့ျပန္ပါတယ္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွာေတာ့ မဂၤလာဒံုမွာ ေရဒါစခန္းကို စဖြင့္ခဲ့ျပီး ေရြ႕လ်ားေရဒါစခန္းကို လြယ္ေမြမွာ ဖြင့္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ က်ေတာ့ ျမန္မာ့ေလတပ္မွာ အရာရွိ ၃၂၄ ေယာက္နဲ႕ အျခား အဆင့္ ၅၆၇၇ ေယာက္ ရွိေနခဲ့ပါျပီ။ အျခား ေရဒါစခန္းေတြ ထပ္ဖြင့္တာေတြ တုိးျမွင့္တာေတြ ဆက္လုပ္ခဲ့ျပီး ၁၉၆၆ မွာေတာ့ အမွတ္ ၁ ေလေၾကာင္းခ်ီ တပ္ရင္းမွာ အရာရွိ ၇၆ ေယာက္ နဲ႕ အျခား ၇၅၀ ေယာက္ကို ထည့္သြင္းျပီးဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၆၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ေလတပ္ရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပံုကို ျပင္ပါတယ္။ မဂၤလာဒံု၊ ေမွာ္ဘီနဲ႕ မိတၳီလာတုိ႔က ေလတပ္အေျခစိုက္ စခန္းေတြ ျဖစ္လာခဲ့ျပီး က်ိဳင္းတံုနဲ႕ လာရႈိးမွာ ေလတပ္ ထားခဲ့ျပီး ဒီကတဆင့္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကို ေလတပ္က ရင္ဆုိင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၇၅ ခုႏွစ္မွာ ႏိုင္ငံတကာ မူးယစ္ေဆးဝါး ထိန္းခ်ဳပ္ေရး အစီစဥ္ အရ Bell 205A ရဟတ္ယာဥ္ ၁၈ စီးနဲ႕ Bell 206B ရဟတ္ယာဥ္ ၇ စီးကို အေမရိကန္ဆီကေန လြဲေျပာင္းလက္ခံ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ အီတလီ ကေန SIAI-Marchetti SF.260 ေလ့က်င့္ေရး ေလယာဥ္ အစီး ၂၀ ကို ထပ္တုိး ဝယ္ယူခဲ့ပါတယ္။

ထက္ေအာင္ေက်ာ္ေဌး

Ref - Wikipedia